Ka moo Kgonagalo ya Kakanyo e ka Hlathollwago ka gona
Tirelo ya Boso ya Afrika Borwa e tšweletša sebaka se setelele sa dikakanyo go ya ka dikgonagalo. Se se dirwa kudu ke phetogo yeo e dulago e le gona ya lefaufau le go hloka kwešišo ya ditho ka moka tša mokgwa wa klaemete. Ka taba ya magoro a mararo a go akanya, go na le sebaka sa go lekana sa legoro le lengwe le le lengwe la a mararo go diragala ge e le gore a go na tshedimošo yeo e oketšago dipego tša klaemete. Ka baka leo, kgonagalo ya go direga ya legoro le lengwe le le lengwe la magoro a mararo ke ⅓ (33.3 %), k.g.r., dikgonagalo tšeo di rategago di bonagatšwa lebakeng le letelele la ditemogo. Kgonagalo tše tša go lekana tša go akanya tša 33.3 % tša legoro le lengwe le le lengwe di šupšwa bjalo ka kakanyo ya go ithuta klaemete. Ka go ba gona ga tiragalo ya klaemete, bjalo ka El Niño, dikgonagalo tša magoro a mararo di ka se sa lekana, i.e., kgonagalo ya legoro la ka tlase ga tlwaelo (go oma)e tlo feta 33.3%, yeo e bopago kakanyo yeo e lego gore e fapana le kakanyo ya go ithuta klaemete. Dikgonagalo tšeo di aroletšwego magoro a mararo di fa bobedi taetšo ya setswalle sa kakanyo go ithuta klaemete, gammogo le pelaelo mabapi le kakanyo.
Dikgonagalo tša kakanyo di ka fetolelwa ka tsela ye e latelang. A ke re rena le mokotla wo o nago le dienywa tše tshelelago tša monamune, diswiri tše pedi, dinamune tše pedi, le diterebe tše pedi. Diswiri tše pedi di emetše legoro la pula yeo e le go ka tlase ga ya tlwaelo, dinamune tše pedi tšeo di emetšego legoro la pula yeo e le go hleng ga pula ya tlwaelo, le diterebe tše pedi tšeo di emetšego legoro la pula yeo e le go ka godimo ga ya tlwaelo. Go topa e tee ya dienywa ntle le go lebelela ka mokotleng go fa kgonagalo ya go lekana go mehuta yeo ya dienywa tše tharo go ka topša. Mohlala, kgonagalo ya go topa swiri go tšwa mokotleng ke 2 go tšwa go dienywa tše 6 tšeo le tšona di na go le kgonagalo e bjalo ka eo, ka mantšu a mangwe 33,3 %. Kgonagalo yona ye ya 33,3% e tlogo go topša ntle le go lebelelwa gape e dirišwa go dihlopha tše pedi tša dienywa tšeo di šetšego. Ge e le gore mokotla wa dienywa o emetše sehla sa pula, le ge e le gore a re na kgopolo ya gore tiragalo ya El Niño goba La Niña e ka hlaga, goba go hloka sekayo sa bokgoni sa go akanya, kgonagalo yona yela bjalo ka ge e hweditšwe ya go topa dienywa o sa di bone e dirišitšwe go magoro a mararo a kgonagalo ya pula. Ka baka leo, ntle le kakanyo ya ditsenywa, kgonagalo ya go hwetša pula ya ka ya ka tlase ga tlwaelo goba hleng ga tlwaelo goba ka godimo ga tlwaelo ke 33.3%.
Go hutša gore tiragalo ya El Niño e tla fihlelela putšo nakong ya sehla sa selemo sa dipula se se latelago e oketša kgonagalo ya seemo sa komelelo (ka tlase ga tlwaelo)go diragala mo borweng bja Afrika.
Tsebo ya go hlola kotsi ga tiragalo ya El Niño e swana le ya go bea swiri (ka tlase ga pula ya tlwaelo) bakeng sa kenywa ya terebe (godimo ga pula ya tlwaelo), ke ditlamorago dife tšeo di emelago seemo seo e le go gore gona le sebaka se se golo sa tiragalo ya pula ya ka tlase ga ya tlwaelo. Mokotla wa dienywa bjalo o na le diswiri tše tharo dinamune tše pedi le terebe e tee fela. Go topa dienywa o sa di bone go tšwa mokotleng go tliša sebaka sa 50 % sa go ka topa swiri (tše tharo go tšwa go tše tshelelago), le sebaka sa 16.7 % sa go ka topa terebe (e tee go tšwa go tše tshelelago).
Ye ke kgopolo yeo e le go gore kgonagalo ya kakanyo ya sehla e theilwe go yona. hlokomela gore go a kgonagala go topa namune (hleng ga pula yeo e tlwaelegilego) goba kenywa ya terebe (godimo ga pula yeo e tlwaelegilego) go tšwa mokotleng. Go molaleng gore kgonagalo ya go topa namune(ka fase ga tlwaelo) e oketšegile. Ka tswanelo, bašomiši ba kakanyo gagolo ba swanetše go lemoga magoro ao a sa rereletšwego, bjalo ka ge dikgonagalo tše e se tše nnyane mo di ka hlokomollogwago. Ge go bušeletšwa tirišo ye ya go topa kenywa go tšwa mokotleng, o ngwala seo o se topilego le go se beletša morago ka gare ga mokotla pele o se topa gape tekano ya lekgolo le tee, o tla bona gore 50% ya makgahlo ao o itopilego e tlo amanywa le swiri, 33% ya makgahlo e tlo amanywa le namune mme 16.7% ya makgahlo e tlo amanywa le kenywa ya terebe. Boramahlale ba dira teko tša mohuta wo ka dikakanyo tšeo ba dihlagišang, mme morago ga fao ba bolela gore kakanyo ke yeo e botegago, ge kgonagalo ya kakanyo le temogo diswana gabotse.
Tšea mohlala ka pula yeo e akantšwego gore e na le kgonagalo ya 30 % tša go na mo nageng, kgonagalo ya 45 % tša yona ke go ba hleng ga sehla sa tlwaelo, le kgonagalo ya 25 % tša yona go ba sehla sa go omelela. E sa le legoro la hleng ga tlwaelo le e ba 33.3 % mme legoro la ka godimo ga tlwaelo le legoro la ka tlase ga tlwaelo a e ba ka tlase ga 33.3 %, kakanyo ye e akanya gore pula ya hleng ga ya tlwaelo go kgonega kudu gore ene go feta ya ka mehla. Hlokomela go se be le bonnete bjo bo šomišetšwago go kakanyo: le ge e le gore kakanyo e lebišitše go pula ya hleng ga ya tlwaelo, kgonagalo ya pula ya hleng ga ya tlwaelo ke fela 45 %. Gape, kgonagalo ya pula ya ka tlase ga ya tlwaelo e sa ntše e le 25 %, e laetša gore go e tee gotšwa go makga a mane a seemo sa klaemete ye, pula ya ka tlase ga ya tlwaelo e tla hutšwa.
Sehlopha sa Ponelopele ya Kgole
